Biên lợi nhuận gộp (Gross Margin) là 01 trong những chỉ số quan trọng nhất để đánh giá “chất lượng kinh doanh cốt lõi” của doanh nghiệp.
1. Biên LN gộp là gì?
Biên LN gộp = (Doanh thu – Giá vốn hàng bán) / Doanh thu
Hay dễ hiểu hơn:
👉 Trong 100 đồng doanh thu, doanh nghiệp giữ lại được bao nhiêu đồng sau khi trừ chi phí sản xuất trực tiếp.
2. Trường hợp VNM trong hình
Biên LN gộp của VNM = 41.18%
Nghĩa là:
Cứ 100.000đ bán sữa, VNM giữ lại khoảng 41.180đ để chi cho:
Marketing
Bán hàng
Quản lý
Lãi vay
Thuế
Và cuối cùng là lợi nhuận ròng
Đây là mức rất cao đối với ngành thực phẩm – FMCG.
3. Ý nghĩa thực tế của Biên LN gộp
🔹 Biên cao cho thấy:
Doanh nghiệp có thương hiệu mạnh
Có quyền định giá (pricing power)
Kiểm soát tốt giá vốn (nguyên liệu, sản xuất)
🔹 Biên thấp thường do:
Cạnh tranh giá khốc liệt
Phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu
Bán hàng kiểu “lấy số lượng bù biên”
4. So sánh để dễ hình dung
| Ngành | Biên LN gộp thường |
|---|---|
| Bán lẻ điện máy | 8–15% |
| Thép | 5–12% |
| Ngân hàng | ~100% (khái niệm khác) |
| Thực phẩm phổ thông | 20–30% |
| Sữa (VNM) | ~40%+ ⭐ |
=> VNM nằm trong nhóm “doanh nghiệp quý tộc” về biên lợi nhuận.
5. Điều nhà đầu tư nên theo dõi
Biên LN gộp quan trọng hơn lợi nhuận tuyệt đối, vì:
Nếu:
Doanh thu tăng
Nhưng biên gộp giảm
→ Doanh nghiệp đang bán rẻ để giữ thị phần (rủi ro dài hạn)
Nếu:
Doanh thu đi ngang
Nhưng biên gộp tăng
→ Doanh nghiệp tối ưu chi phí / tăng giá bán (rất tốt)
6. Với VNM hiện tại
Biên gộp 41.18% cho thấy:
Mô hình kinh doanh vẫn rất khỏe
Chưa bị “bào mòn” bởi cạnh tranh
Vẫn còn dư địa hấp thụ:
Lạm phát
Tăng lương
Tăng chi phí marketing
Nói ngắn gọn theo ngôn ngữ dân đầu tư:
Biên gộp cao = doanh nghiệp có "độ dày" để sống sót qua mọi chu kỳ.
✨ made by AI
Biên LN gộp trông giống ROE vì đều là “% sinh lời”, nhưng bản chất hoàn toàn khác nhau.
Đây là chỗ rất nhiều người mới đầu tư hay nhầm.
1. Khác nhau cốt lõi
| Chỉ số | Tính trên cái gì? | Trả lời câu hỏi gì? |
|---|---|---|
| Biên LN gộp | Doanh thu | Sản phẩm này bán có lời không? |
| ROE | Vốn chủ sở hữu | Bỏ tiền vào công ty này có sinh lời không? |
2. Công thức để thấy rõ sự khác
Biên LN gộp
(Doanh thu – Giá vốn) / Doanh thu
→ Đo chất lượng sản phẩm / mô hình kinh doanh
ROE
Lợi nhuận ròng / Vốn chủ sở hữu
→ Đo hiệu quả sử dụng vốn của ban lãnh đạo
3. Ví dụ cực dễ hiểu
Giả sử:
Bán ly cà phê giá 100k
Chi phí pha chế: 60k
👉 Biên gộp = (100 - 60) / 100 = 40%
Nhưng để mở quán bạn phải:
Mua máy: 500 triệu
Thuê mặt bằng: 200 triệu
Tổng vốn: 700 triệu
Nếu 1 năm lãi ròng được 70 triệu:
👉 ROE = 70 / 700 = 10%
Thấy chưa:
Biên gộp cao (40%)
Nhưng ROE thấp (10%)
Vì:
Đầu tư nhiều vốn
Quay vòng chậm
Chi phí gián tiếp lớn
4. Mối quan hệ thú vị
Biên gộp là nguyên liệu thô,
ROE là món ăn hoàn chỉnh.
ROE =
Biên gộp
– chi phí bán hàng
– chi phí quản lý
– lãi vay
– thuế
± đòn bẩy tài chính
5. 4 trường hợp kinh điển
| Trường hợp | Ý nghĩa |
|---|---|
| Biên gộp cao + ROE cao | Doanh nghiệp vàng 🏆 |
| Biên gộp cao + ROE thấp | Quản trị kém / vốn phình to |
| Biên gộp thấp + ROE cao | Dùng đòn bẩy nguy hiểm |
| Biên gộp thấp + ROE thấp | Doanh nghiệp yếu |
6. Câu nói dân phân tích hay dùng
Biên gộp phản ánh sản phẩm.
ROE phản ánh con người (ban lãnh đạo).
Một công ty có thể:
Bán hàng rất lời
Nhưng quản lý kém → ROE vẫn tệ.
Hoặc:
Biên mỏng
Nhưng quay vòng vốn thần tốc → ROE vẫn cao.
🎯 Kết luận ngắn gọn:
Biên LN gộp = sức mạnh mô hình kinh doanh
ROE = đẳng cấp vận hành tài chính
Hai thằng nhìn giống nhau vì đều là %,
nhưng đang đo hai thứ hoàn toàn khác nhau.
✨ made by AI
Nhận xét
Đăng nhận xét